{"id":1514,"date":"2021-02-18T20:10:25","date_gmt":"2021-02-18T20:10:25","guid":{"rendered":"https:\/\/walsermundart.ch\/?page_id=1514"},"modified":"2025-11-22T17:59:42","modified_gmt":"2025-11-22T17:59:42","slug":"sprechen-10","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/walsermundart.ch\/?page_id=1514","title":{"rendered":"4 &#8211; Wo steht mein Dialekt?"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><a href=\"https:\/\/walsermundart.ch\/\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"316\" height=\"173\" src=\"https:\/\/walsermundart.ch\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/pfeil-home-Snipp.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6993\" style=\"width:136px;height:74px\" srcset=\"https:\/\/walsermundart.ch\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/pfeil-home-Snipp.jpg 316w, https:\/\/walsermundart.ch\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/pfeil-home-Snipp-300x164.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 316px) 100vw, 316px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<p><a><strong>Horch, was kommt von draussen rein<\/strong><\/a> <\/p>\n\n\n\n<p>Zum Dialekt im Mittelschanfigg und im Mittelpr\u00e4ttigau<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"865\" height=\"433\" src=\"https:\/\/walsermundart.ch\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Unterland-Wandern-aus-Word.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2238\" style=\"width:882px;height:442px\" srcset=\"https:\/\/walsermundart.ch\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Unterland-Wandern-aus-Word.jpg 865w, https:\/\/walsermundart.ch\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Unterland-Wandern-aus-Word-300x150.jpg 300w, https:\/\/walsermundart.ch\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Unterland-Wandern-aus-Word-768x384.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 865px) 100vw, 865px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Hier kann festgestellt werden, ob oder wie weit sich der eigene Dialekt vom herk\u00f6mmlichen (blaue Schrift) entfernt hat. <\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>rote Schrift: fremde W\u00f6rter, vorwiegend aus dem Unterland.<\/p>\n\n\n\n<p><span data-rich-text-format-boundary=\"true\"><span style=\"color: #ff0000;\">abgschtumm\u00e4<\/span> &#8211;<\/span> <span style=\"color: #3366ff;\"><strong>abgschtimmd<\/strong> <\/span>&#8211; <em>I han noch nid abgschtimmd.<\/em>&nbsp; Ich habe noch nicht abgestimmt. &nbsp; &nbsp; &nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">\u00e4ig\u00e4ni<\/span> &#8211; <strong><span style=\"color: #3366ff;\">\u00e4igni<\/span> <\/strong>&#8211; eigene. <em>\u00c4igni H\u00e4rd\u00f6pfl, \u00e4n \u00e4ign\u00e4 L\u00f6ffl, \u00e4n \u00e4igni Gabl\u00e4, \u00e4s \u00e4ig\u00e4s H\u00e4\u00e4ss<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">alles<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">alls<\/span> &#8211; <\/strong><em>Das ischt alls \u00e4rlog\u00e4, n\u00fc\u00fcd cha m\u00e4 glaub\u00e4<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">bau\u00e4<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">buu\u00e4<\/span> <\/strong>&#8211; bauen. \u00c4<em>s Huus buu\u00e4.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">betr\u00e4u\u00e4<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">b\u00e4tr\u00fc\u00fcij\u00e4 &#8211; b\u00e4tr\u00fc\u00fc\u00e4<\/span> &#8211; <\/strong>betreuen, eher: <em>zun \u00e4sw<u>\u00e4<\/u>mm odr zun \u00e4sw\u00e0s lu\u00e4g\u00e4.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">Biig, Biigi<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">Biig\u00e4<\/span> &#8211; <\/strong>Beige<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">Biin\u00e4<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">Immi<\/span> &#8211; <\/strong>Biene<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">brchoon<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">\u00fcbrchoon<\/span> <\/strong>\u2013 bekommen, erhalten. <em>Schi hed \u00e4s Gu\u00e4t\u00e4li \u00fcbrchoon<\/em>. Sie hat ein Gu\u00e4t\u00e4li erhalten.<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">b\u00fc\u00fcg\u00e4<\/span> &#8211; <span style=\"color: #3366ff;\"><strong>b\u00e4ugg\u00e4<\/strong><\/span><strong> &#8211; <\/strong>biegen<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">B\u00fcrscht<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">P\u00fcrscht<\/span> &#8211; <\/strong>Burschen \u2013 P\u00fcrscht, Bauer \u2013 Puur.<em> Di\u00e4 tondrs P\u00fcrscht!<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">b\u00fc\u00fct\u00e4<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">bi\u00e4t\u00e4<\/span> &#8211; <\/strong>bieten<em>. I bi\u00e4t\u00e4, du bi\u00e4tischt, schi b\u00fc\u00fct, schi hed g\u00e4bott\u00e4.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">chlemm\u00e4<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">chlemp\u00e4<\/span> &#8211; <\/strong>kneifen<em>. \u00c4r hed mi gchlob\u00e4. \u00c4s hed mr dr Tuum\u00e4 iingchlempt<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">chlin<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">chl\u00e4in<\/span> &#8211; <\/strong><em>\u00e4s chl\u00e4is Wisli, dr Mischt chl\u00e4in\u00e4.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">chr\u00fcch\u00e4<\/span> &#8211;\u00a0<strong><span style=\"color: #3366ff;\">chr\u00e4uch\u00e4<\/span> &#8211; <\/strong><em>Dr chl\u00e4in Chrischt\u00e4 l\u00e4rn\u00e4d chr\u00e4uch\u00e4, \u00e4r chr\u00fc\u00fccht zum Gguutschi.<\/em> (Im Vorderpr\u00e4ttigau <em>chr\u00fc\u00fcch\u00e4<\/em>)<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">chusch<\/span> \u00e4pp\u00e4 &#8211; <strong><span style=\"color: #3366ff;\">chuscht<\/span> \u00e4t\u00e4 &#8211; <\/strong>Kommst du bald?<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">di Eerschti<\/span> &#8211; <strong><span style=\"color: #3366ff;\">di Eerscht<\/span> &#8211; <\/strong><em>Di Eerscht \u00fcbrchund \u00e4n Priis. Di Eerscht, dr Eerscht, ds Eerscht\u00e4.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-black-color has-text-color\"><span style=\"color: #ff0000;\">det, d\u00f6t<\/span> &#8211; <strong><span style=\"color: #3366ff;\">dert\u00e4, dert<\/span><\/strong>,<strong> <\/strong>in Luzein<strong> d\u00f6rt &#8211; <\/strong>dort<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">dritti<\/span> &#8211;&nbsp;<strong><span style=\"color: #3366ff;\">dritt<\/span> &#8211; <\/strong><em>di dritt Fu\u00e4r, <\/em>aber<em>: \u00c4n dritti Fu\u00e4r, \u00e4n dritt\u00e4 Aalauf, \u00e4s dritts Mal.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">drvoo<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">drvaan<\/span> &#8211; <\/strong>davon. <em>Ds Chalb ischt drvaan<\/em> (entlaufen). <em>Schi hed drvaan gg\u00e4ss\u00e4<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">D\u00fcnger<\/span> &#8211;&nbsp;<strong><span style=\"color: #3366ff;\">Mischt<\/span> &#8211; <\/strong><em>Dr Chunschtd\u00fcngr <\/em>ist also <em>Chunschtmischt<\/em>, d\u00fcngen ist <em>t\u00fcngg\u00e4<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">Eltr\u00e4<\/span> &#8211;&nbsp;<strong><span style=\"color: #3366ff;\">Elt\u00e4r\u00e4<\/span> &#8211; <\/strong>Eltern. <em>Waa sind diini Elt\u00e4r\u00e4?<\/em> Wo sind deine Eltern?<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">fein<\/span> <strong>\u2013 <span style=\"color: #3366ff;\">fiin<\/span> &#8211; <\/strong><em>\u00c4 fiin\u00e4 Maan, fiini Woll\u00e4<\/em>, <em>\u00e4 fiini Nas\u00e4<\/em>, aber nicht <em>\u00e4 f\u00e4in\u00e4 Chu\u00e4ch\u00e4<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">Fl\u00fc\u00fcg\u00e4<\/span> &#8211;&nbsp;<strong><span style=\"color: #3366ff;\">Fl\u00e4ug\u00e4<\/span> &#8211; <\/strong>Fliege (Fl\u00fc\u00fcg\u00e4, fl\u00fc\u00fcg\u00e4 im Vorderpr\u00e4ttigau gebr\u00e4uchlich, beeinflusst vom Rheintal)<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">fl\u00fc\u00fcg\u00e4<\/span> &#8211;\u00a0<strong><span style=\"color: #3366ff;\">fl\u00e4ug\u00e4<\/span> &#8211; <\/strong>fliegen<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">Fl\u00fc\u00fcgr<\/span> &#8211;&nbsp;<strong><span style=\"color: #3366ff;\">Fl\u00e4ugr<\/span> &#8211; <\/strong>Flieger. <em>Dr Fl\u00e4ugr fl\u00fc\u00fcgt \u00fcbr \u00fcnsch.<\/em> <em>Dr Fl\u00e4ugr ischt \u2026 gflog\u00e4<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">fr\u00fc\u00e4n\u00e4r<\/span> &#8211;&nbsp;<strong><span style=\"color: #3366ff;\">fr\u00fc\u00e4r<\/span> &#8211; <\/strong>fr\u00fcher. Das kann heute gewesen sein oder vor Jahren.<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">g\u00e4broch\u00e4n\u00e4<\/span> &#8211;&nbsp;<strong><span style=\"color: #3366ff;\">g\u00e4brochn\u00e4<\/span> &#8211; <\/strong><em>\u00c4r chan n\u00fcmm\u00e4 gaan mid dm g\u00e4brochn\u00e4 Fu\u00e4ss.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">Geb\u00e4ude<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">G\u00e4b\u00fc\u00fc<\/span> &#8211; <\/strong><em>Di\u00e4 G\u00e4b\u00fc\u00fc gchii\u00e4nd bald z\u00e4mm\u00e4.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">geer\u00e4<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">g\u00e4\u00e4r\u00e4<\/span> &#8211; <\/strong><em>Der\u00e4 chl\u00e4in\u00e4 Fischli han i g\u00e4\u00e4r\u00e4.<\/em> Solch kleine Fischchen habe ich gern.<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">gengti<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">g\u00fc\u00e4ngi<\/span> &#8211; <\/strong>ginge. <em>I g\u00fc\u00e4ngi nid al\u00e4in<\/em>. Ich ginge nicht allein.<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">ggfeerlich<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">ggfeerli<\/span> &#8211; <\/strong>gef\u00e4hrlich. <em>Das ischt ggfeerli!<\/em> Aber: <em>\u00c4n ggfeerlichi Schtraass.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">ggn\u00fc\u00fcss\u00e4<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">ggni\u00e4ss\u00e4<\/span> &#8211; <\/strong>I ggni\u00e4ss\u00e4 d Sunn\u00e4, du ggni\u00e4ssischt, schi ggn\u00fc\u00fcsst, ggnoss\u00e4.<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">ggrau\u00e4<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">ggruu\u00e4<\/span> &#8211; <\/strong><em>\u00c4s hed mi ggruu\u00e4, di\u00e4 \u2026 \u00e4w\u00e4gg z w\u00e4\u00e4rff\u00e4.<\/em> Es hat mich gereut, \u2026<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">g\u00f6nd<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">gaand<\/span> &#8211; <\/strong><em>Schi gaand h\u00e4in. <\/em>Sie gehen heim.<\/p>\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">Gru\u00e4ss<\/span> &#8211; <strong><span style=\"color: #3366ff;\">Gru\u00e4z<\/span> <\/strong>&#8211; <em>Wi\u00e4r h\u00e4ind dr \u00e4n Gru\u00e4z vam Marili.<\/em><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">gr\u00fc\u00e4ss\u00e4, gr\u00fc\u00e4ssi<\/span> &#8211; <strong><span style=\"color: #3366ff;\">gr\u00fc\u00e4z\u00e4, gr\u00fc\u00e4zi &#8211;<\/span><\/strong> <em>Wi\u00e4r leend sch\u00e4(n) au lan gr\u00fc\u00e4z\u00e4. Gr\u00fc\u00e4zi, Frau Doktr, <\/em>oder dem Schriftbild zuliebe:<em> Gr\u00fcazi.<br \/><\/em><\/p>\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">Grupp\u00e4n\u00e4<\/span> <span style=\"color: #3366ff;\">&#8211; <strong>Grupp\u00e4<\/strong> &#8211;<\/span> unm\u00f6gliche Mehrzahlform, hier wie \u00fcberall &#8211; wie Schu\u00e4l\u00e4<span style=\"color: #ff0000;\">n\u00e4<\/span> und Schiib\u00e4<span style=\"color: #ff0000;\">n\u00e4<\/span><\/p>\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">gschafft<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">gschaff\u00e4d<\/span> &#8211; <\/strong>gearbeitet. <em>Schi h\u00e4ind h\u00fct schtreng gschaff\u00e4d.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">gschtumm\u00e4<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">gschtimmt<\/span> &#8211; <\/strong>stimmen hat mit stumm nichts zu tun.<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">gseescht<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">gsi\u00e4scht<\/span> &#8211; <\/strong><em>Gsi\u00e4scht dr Man\u00e4schiin?<\/em> Siehst du den Mondschein?<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">h\u00e4nd<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">h\u00e4ind<\/span> &#8211; <\/strong>haben. <em>Schi h\u00e4ind mid\u00e4nand\u00e4r\u00e4 gchochch\u00e4d.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">hoch<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">h\u00f6ch<\/span> &#8211; <\/strong><em>Dr H\u00f6chwang <\/em>(Auf der Landkarte schriftdeutsch &#171;Hochwang&#187;)<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">iitr\u00e4id<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">iing\u00e4traag\u00e4<\/span> &#8211; <\/strong><em>Schi hed ds Holz iing\u00e4traag\u00e4, R\u00e4chnig\u00e4 iing\u00e4traag\u00e4<\/em>.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">imsch\u00e4<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">schiini <\/span>&#8211; <\/strong><em>schiini Ch\u00fc\u00e4, schiis Ross, schiin Bu\u00e4b.<\/em> (imsch\u00e4 w\u00e4re &#171;ihmseine&#187;, eine fremde Form) <\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">in\u00e4<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">irn\u00e4<\/span> &#8211; <\/strong><em>Schi isst albig bin irn\u00e4 <\/em>&#8211; Sie isst immer bei ihnen (bei den Verwandten, Bekannten). In\u00e4 ist die H\u00f6flichkeitsform:&nbsp;<em>Tarf i In\u00e4 \u00e4 Schtu\u00e4l aanbi\u00e4t\u00e4?<\/em> &#8211; Darf ich Ihnen einen Stuhl anbieten?<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">in r\u00e4<\/span> Alp &#8211; <strong><span style=\"color: #3366ff;\">in \u00e4r\u00e4<\/span> Alp &#8211; <\/strong><em>I chum\u00e4 in \u00e4r\u00e4 Minut\u00e4. Schi ischt in dr Chuchchi.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">isch<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">ischt<\/span> &#8211; <\/strong>ist. <em>Was ischt das f\u00fcr \u00e4 Chrachch?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">ischs<\/span> &#8211; <strong><span style=\"color: #3366ff;\">is s<\/span> &#8211; <\/strong><em>Is s moor\u00e4 h\u00fcbsch?<\/em> Ist es morgen sch\u00f6n? (<em>is s<\/em>: ist es, gesprochen <em>iss<\/em>.)<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">k\u00e4i\u00e4<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">gchii\u00e4<\/span> &#8211; <\/strong><em>M\u00e4 ch\u00f6nti gchii\u00e4<\/em>. Fremde Mischformen: <em>ab\u00e4<\/em>gchiid und apr<em>k\u00e4it &#8211; <\/em>anstatt <em>apprgchiid.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">kri\u00e4g\u00e4<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">\u00fcbrchoon<\/span> &#8211; <\/strong><em>Wi\u00e4r h\u00e4ind Bsu\u00e4ch \u00fcbrchoon, nid gchri\u00e4g\u00e4d mid\u00e4nand\u00e4r\u00e4. <\/em>Wir haben Besuch bekommen, nicht Krieg gef\u00fchrt gegeneinander<em>.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">lessi<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">lee<\/span> &#8211; <\/strong><em>Schi lee ds Vee in di n\u00fc\u00fc W\u00e4id.<\/em> Sie lasse das Vieh in die neue Weide.<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">li\u00e4ssi<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">l\u00fc\u00e4ssi<\/span> &#8211; <\/strong><em>Schi l\u00fc\u00e4ssi ds Vee nid uus bin der\u00e4 Chelti.<\/em> Sie liesse das Vieh nicht \u2026<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">li\u00e4b\u00e4<\/span> &#8211; <strong><span style=\"color: #3366ff;\">g\u00e4\u00e4r\u00e4 han<\/span> &#8211; <\/strong><em>Schi h\u00e4ind \u00e4nand\u00e4r\u00e4 g\u00e4\u00e4r\u00e4. <\/em>g\u00e4\u00e4r\u00e4 odr li\u00e4b? So einfach ist das: g\u00e4\u00e4r\u00e4 <strong>han <\/strong>und li\u00e4b <strong>siin<\/strong>. Ds Vreni <strong>ischt <\/strong>li\u00e4b mid d\u00e4 Chatzi, schi <strong>hed<\/strong> schi g\u00e4\u00e4r\u00e4. Als Nomen:<em> Miin Li\u00e4bschtr <\/em>(heute h\u00f6rt man miin Fr\u00fcnd),<em> miini Li\u00e4bschti <\/em>(meine Freundin).<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">l\u00f6\u00f6nd<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">leend<\/span> &#8211; <\/strong><em>Wi\u00e4r leend \u00e4u nid g\u00e4\u00e4r\u00e4 l\u00e4n gaan.<\/em> Wir lassen euch nicht gern gehen.<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">machti<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">m\u00fc\u00e4chi<\/span> &#8211; <\/strong><em>\u00c4s m\u00fc\u00e4chi \u00e4n bitz \u00e4n Gattig. <\/em>Es s\u00e4he einigermassen anst\u00e4ndig aus.<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">mi\u00e4chi<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">m\u00fc\u00e4chi<\/span> &#8211; <\/strong><em>Das m\u00fc\u00e4chi nid.<\/em> Das w\u00fcrde ich nicht machen.<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">mi\u00e4r<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">wi\u00e4r<\/span> \u2013 <\/strong>wir (im Pr\u00e4ttigau nur noch in Furna)<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">midr\u00e4<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">mid\u00e4r\u00e4<\/span> &#8211; <\/strong><em>Schi hed ds Bu\u00e4ch mid\u00e4r\u00e4 ggnuun. <\/em>Sie hat das Buch mit ihr genommen.<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">miin\u00e4<\/span> Hu\u00e4t &#8211; <span style=\"color: #3366ff;\"><strong>miin.<\/strong>&nbsp;<\/span><em>Miin Hu\u00e4t.<\/em> Mein Hut. Aber: <em>Das ischt miin\u00e4!<\/em> Das ist der meinige.<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">n\u00e4chscht\u00e4<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">neechscht\u00e4<\/span> &#8211; <\/strong>(zeitlich) <em>Ds neechschtmal chuscht den ziitig!<\/em> Das n\u00e4chste Mal kommst du rechtzeitig! <strong><span style=\"color: #3366ff;\">n\u00f6\u00f6chscht\u00e4<\/span> <\/strong>(\u00f6rtlich) Dr n\u00f6\u00f6chscht B\u00e4\u00e4rg.<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">nomal<\/span> &#8211; <strong><span style=\"color: #3366ff;\">noch\u00e4mal<\/span> &#8211;<\/strong>&nbsp;<em>\u00c4rzell nid noch\u00e4mal ds gliich\u00e4!<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">n\u00fc\u00fcss\u00e4<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">\u00e4rni\u00e4ss\u00e4<\/span> &#8211; <\/strong><em>I mu\u00e4s \u00e4rni\u00e4ss\u00e4.<\/em> Ich muss niesen.<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">Onk\u00e4l<\/span> \u2013 <span style=\"color: #3366ff;\"><strong>\u00d6hi<\/strong> <\/span>\u2013 Schiin \u00d6hi huus\u00e4d z Z\u00fcri.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">\u00d6nk\u00e4l<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">\u00d6chm\u00e4<\/span> &#8211; <\/strong><em>Wi\u00e4viil \u00d6chm\u00e4 hescht du? I han nun \u00e4in \u00d6hi.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">Pfn\u00fcsl<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">Schtruuch\u00e4<\/span> &#8211; <\/strong>Erk\u00e4ltung mit Schleim in der Nase.<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">praacht<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">gfergg\u00e4d<\/span> &#8211; <\/strong><em>Schi h\u00e4ind m\u00e4 Chl\u00e4idr gfergg\u00e4d.<\/em> Sie haben ihm Kleider gebracht.<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">pruucht<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">g\u00e4bruucht<\/span> &#8211; <\/strong><em>Schi h\u00e4tt\u00e4nd ds W\u00e4ttrh\u00e4\u00e4ss nid g\u00e4bruucht. <\/em>Sie h\u00e4tten den Regenschutz nicht gebraucht.<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">richtig<\/span> gu\u00e4t &#8211; <strong><span style=\"color: #3366ff;\">r\u00e4cht<\/span> gu\u00e4t &#8211; <\/strong><em>D\u00e4r Maluns ischt r\u00e4cht gu\u00e4t, du machchischt das r\u00e4cht.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">r\u00fc\u00fcm\u00e4<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">ruum\u00e4<\/span> &#8211; <\/strong><em>Schneeruumig<\/em>, eher:<em> Dr (dn) Schnee \u00e4w\u00e4gg ruum\u00e4.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">schiin\u00e4<\/span> Hu\u00e4t &#8211; <strong><span style=\"color: #3366ff;\">schiin<\/span> Hu\u00e4t &#8211; <\/strong>sein Hut. Aber: <em>Das ischt schiin\u00e4.<\/em> <em>Schiis Scht\u00e4lli, schiini T\u00f6chtr. <\/em>(Imsch\u00e4 kommt aus dem Unterland: <em>immsiin\u00e4<\/em>, ihmseiner)&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">schlaa<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">schlaan<\/span> &#8211; <\/strong>schlagen<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">schl\u00e4ck\u00e4<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">l\u00e4ck\u00e4<\/span> &#8211; <\/strong><em>Di G\u00e4iss l\u00e4ck\u00e4d a m\u00e4 Scht\u00e4in. <\/em>Die Ziege leckt an einem Stein.<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">schl\u00f6nd<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">schleend<\/span> &#8211; <\/strong><em>D Ross schleend us.<\/em> Die Pferde versetzen Fusstritte. <em>Di Granium schleend us.<\/em> Die Geranien treiben Knospen.<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">scht\u00f6nd<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #0000ff;\">schtaand<\/span> &#8211; <\/strong><em>Di Pf\u00f6scht\u00e4 schtaand chrumm.<\/em> Die Pfosten stehen krumm.&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">schl\u00fc\u00fcss\u00e4<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">schli\u00e4ss\u00e4<\/span> &#8211; <\/strong><em>I schli\u00e4ss\u00e4 d Ch\u00e4llrt\u00fc\u00fcr. Schi schl\u00fc\u00fcsst d Huust\u00fc\u00fcr. \u2026 gschloss\u00e4.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">sch\u00f6n<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">h\u00fcbsch<\/span> &#8211; <\/strong><em>Schi hed h\u00fcbsch\u00e4li g\u00e4tan<\/em> (hier: sorgsam). Das Wort \u201esch\u00f6n\u201c gibt es bei uns nicht.<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">Schpiili<\/span> &#8211; <span style=\"color: #3366ff;\"><strong>Schpili<\/strong><\/span><strong> &#8211; <\/strong>Spiele<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">scht\u00e4rchscht<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">schterchscht<\/span> &#8211; <\/strong>Das glaubt dr schterchscht Maan nid.<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">Schtock<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">Scht\u00e4ck\u00e4<\/span> &#8211; <\/strong>Stock. <em>Zum Gaan bruucht m\u00e4 (n) \u00e4 Scht\u00e4ck\u00e4. Am Huus hed s Graniumscht\u00f6ck, va m\u00e4 abgsaag\u00e4t\u00e4 Bomm bliibt \u00e4 Schtock zrugg.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">Schtroh<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">Schtrau<\/span> &#8211; <\/strong><em>Schtrauball\u00e4, Schtrauf\u00fc\u00fcr, Schtr\u00e4\u00fci, schtr\u00e4\u00fc\u00e4<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">scht\u00fc\u00fcb\u00e4<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">scht\u00e4up\u00e4<\/span> &#8211; <\/strong>stieben<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">Schublaad\u00e4<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">Z\u00fc\u00fcch\u00e4<\/span> &#8211; <\/strong>Im Unterland schiebt man, bei uns zieht man.<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">schwindlig<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">tr\u00fcmmlig<\/span> &#8211; <\/strong><em>H\u00fctt ischt mr ganz tr\u00fcmmlig<\/em>. Heute ist mir ganz schwindlig.<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">si<\/span> hed &#8211; <strong><span style=\"color: #3366ff;\">schi<\/span> hed &#8211; <\/strong><em>Schi hed r\u00e4cht.<\/em> Sie hat recht.<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">simmr<\/span> &#8211; <span style=\"color: #3366ff;\"><strong>sii wr<\/strong><\/span> &#8211; Sind wir. (Im Pr\u00e4ttigau nur noch in Furna)<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">sinr\u00e4<\/span> &#8211; <span style=\"color: #3366ff;\"><strong>schiin\u00e4r &#8211;<\/strong> <\/span><em>\u00c4r chund wid\u00e4rum mid schiin\u00e4r (schiinr) Chu\u00e4. <\/em>Aber:<em> Schiin\u00e4r\u00e4 truui nid.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">so isch s<\/span> &#8211; <strong><span style=\"color: #3366ff;\">so is s<\/span> &#8211; <\/strong>(gesprochen: <em>so iss<\/em>)<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">so m\u00e4<\/span> &#8211; <strong><span style=\"color: #3366ff;\">so \u00e4in\u00e4m<\/span> &#8211; <\/strong><em>\u00c4n h\u00fcbsch\u00e4 Schtu\u00e4l. Schi hed Fr\u00e4ud an a so \u00e4in\u00e4m <\/em>(an einem solchen).<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">somit<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">drmid<\/span> &#8211; <\/strong><em>Drmid bruucht s k\u00e4in Iischprach.<\/em> Somit braucht es keine Einsprache.<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">T\u00e4\u00e4g<\/span> &#8211; <strong><span style=\"color: #3366ff;\">Tag\u00e4, Taag<\/span> &#8211; <\/strong><em>In den\u00e4 Tag\u00e4 s\u00f6tti ds W\u00e4ttr bess\u00e4r\u00e4. In drii Taag cha m\u00e4 mee\u00e4.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">techi<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">tetti<\/span> &#8211; <\/strong><em>\u00c4r t\u00fc\u00e4 n\u00fc\u00fcd. <\/em>Er tue nichts<em>.<\/em> <em>\u00c4r tetti gschiidr h\u00e4lff\u00e4<\/em>. \u201etetti\u201c vermeiden, stattdessen: <em>\u00c4r hulffi gschiidr<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">Tegscht<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">T\u00e4gscht<\/span> &#8211; <\/strong>Text<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">tenkt<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #0000ff;\">g\u00e4d\u00e4icht<\/span> &#8211; <\/strong><em>Schi hed nid draan g\u00e4d\u00e4icht.<\/em> Sie hat nicht daran gedacht.<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">trau\u00e4<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #0000ff;\">truu\u00e4<\/span> &#8211; <\/strong><em>Schi truu\u00e4d der\u00e4 Sachch nid.<\/em> Sie traut dieser Sache nicht.<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">treu<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">tr\u00fc\u00fc<\/span> &#8211; <\/strong><em>\u00c4s ischt \u00e4s tr\u00fc\u00fcs Ross.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">trink\u00e4<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">triich\u00e4<\/span> &#8211; <\/strong><em>I m\u00e4in\u00e4, du triichscht nid, du suuffischt!<\/em> PP: <em>g\u00e4truuch\u00e4<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">tr\u00fc\u00fc\u00e4<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">truu\u00e4<\/span> &#8211; <\/strong><em>Schi truu\u00e4d der\u00e4 Sachch nid.<\/em> Sie traut dieser Sache nicht.<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">t\u00fc\u00fcf<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">t\u00e4uff<\/span> &#8211; <\/strong>tief, <em>\u00e4n t\u00e4uff\u00e4 Schlaaf, \u00e4n t\u00e4uffi Schtimm, \u00e4s t\u00e4ufs Tobl.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">\u00fcbrzog\u00e4<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">\u00fcbrz\u00fc\u00fcgt<\/span> &#8211; <\/strong><em>Van \u00e4r\u00e4 M\u00e4inig \u00fcbrz\u00fc\u00fcgt, van Schtoff \u00fcbrzog\u00e4<\/em>. I bin \u00fcbrzog\u00e4, mit Schokolade? Oder gar: \u00c4r hed mi \u00fcbrzog\u00e4. Niklaus Bigler, ehemaliger Redaktor des Schweiz. Idiotikons, bezeichnet dieses Wort als Juxform. Also: <em>Schi ischt \u00fcbrz\u00fc\u00fcgt, schi hed mi \u00fcbrz\u00fc\u00fcgt. <\/em>Hingegen ist im folgenden Satz &#171;\u00fcbrzog\u00e4&#187; zutreffend: <em>Schi hed ds Ch\u00fcssi mit \u00e4m\u00e4 h\u00fcbsch\u00e4 Schtoff <strong>\u00fcbrzog\u00e4<\/strong>.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">uf<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">g\u00e4n<\/span> &#8211; <\/strong>auf Bethlehem (mit dem Heli?), nein, sie gingen<strong> gen<\/strong> Bethlehem, <strong>g\u00e4<\/strong> Chur, <strong>g\u00e4n<\/strong> Arosa, aber an d Wis (nach Langwies).<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">Unfall<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">Ufall<\/span> &#8211; <\/strong>Lu\u00e4g, dass t nid v\u00e4rufallscht!<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">unig\u00e4<\/span> <strong>&#8211; <span style=\"color: #3366ff;\">\u2026\u2026.<\/span> &#8211; <\/strong>unbekannt, nicht \u00fcbersetzbar. Gemeint ist etwas Grosses, dem Churer Dialekt entnommen.<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">\u00fcnsches<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">\u00fcns<\/span> &#8211; <\/strong><em>\u00fcns Nani<\/em> (s.), <em>\u00fcnschi B\u00e4si<\/em> (w.), <em>\u00fcnsch\u00e4 \u00d6hi<\/em> (m.), \u00fcnschi Chalbr. Fluri Aliesch: <em>\u00dcns M\u00e4nnli<\/em> (in <strong>No<\/strong> <strong>meen desch<\/strong>).<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">uu<\/span> <strong>&#8211; <span style=\"color: #3366ff;\">\u2026\u2026.<\/span> &#8211; <\/strong>nicht \u00fcbersetzbar. Der Ausdruck stammt aus Chur. Gemeint ist etwas ganz Besonderes, ein Churer Ausdruck: <em>Uu hu\u00e4r\u00e4 gu\u00e4t.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">vo woo<\/span> &#8211; <strong><span style=\"color: #3366ff;\">va w\u1ea1n\u00e4<\/span> &#8211; <\/strong><em>Va wan\u00e4 chund dr Luft? <\/em>Woher kommt der Wind?<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">vor <\/span>Flu\u00e4 &#8211; <strong><span style=\"color: #3366ff;\">van dr<\/span> Flu\u00e4 &#8211; <\/strong><em>\u00e4 Stein van dr Wiissflu\u00e4, <\/em>nicht <em>vor<\/em> <em>Wiissflu\u00e4.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">vrl\u00fc\u00fcr\u00e4<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">vrli\u00e4r\u00e4<\/span> &#8211; <\/strong><em>Da hescht n\u00fc\u00fcd mee z vrli\u00e4r\u00e4. Jetz vrl\u00fc\u00fcrscht den grad dr Schl\u00fcssl.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">vrtr\u00e4\u00e4g\u00e4<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">\u00e4rtraag\u00e4 <\/span><\/strong><span style=\"color: #3366ff;\">oder<\/span><strong><span style=\"color: #3366ff;\"> vrtraag\u00e4<\/span>&#8211; <\/strong><em>I \u00e4rtraag\u00e4 das Gschr\u00e4i n\u00fcmm\u00e4. I vrtraag\u00e4 di Poscht.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">vrw\u00f6\u00f6n\u00e4<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">vrwenn\u00e4<\/span> &#8211; <\/strong><em>Schi h\u00e4ind ds M\u00e4iti nid verwennt. S<\/em>ie haben das M\u00e4dchen nicht verw\u00f6hnt.<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">vrw\u00fctsch\u00e4<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">\u00e4rw\u00fcschsch\u00e4<\/span> &#8211; <\/strong><em>Dr Lantjegr hed dr (dn) Schelm \u00e4rw\u00fcscht.<\/em> Der Landj\u00e4ger hat den Schelm erwischt.<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">vu<\/span> &#8211; <strong><span style=\"color: #3366ff;\">va, van<\/span> &#8211; <\/strong>von (<em>vu<\/em> geh\u00f6rt nur zu Seewis)<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">w\u00e4\u00e4rd\u00e4<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">chon<\/span> &#8211; <\/strong><em>\u00c4s ch\u00f6nti schpaat choon. <\/em>Hier stimmt werden: <em>\u00c4s Chalb ischt woord\u00e4.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; <\/em><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">warm<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">waar\u00e4m<\/span> &#8211; <\/strong><em>I han ni\u00e4 r\u00e4cht waar\u00e4m.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; <\/em><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">widr<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">wid\u00e4rum<\/span> &#8211; <\/strong><em>Schi chund wid\u00e4rum<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">Wolch\u00e4<\/span> \u2013 <strong><span style=\"color: #3366ff;\">Wolk\u00e4<\/span> &#8211; <\/strong>Wolken, aber <em>\u00e4s Ggw\u00fclch<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">wo simmr<\/span> &#8211; <strong><span style=\"color: #3366ff;\">wa sii wr<\/span> &#8211; <\/strong>Wo sind wir? (im Pr\u00e4ttigau nur noch in Furna)<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">w\u00fcrd<\/span> &#8211; <span style=\"color: #3366ff;\"><strong>chund<\/strong> <\/span>&#8211; <em>\u00c4s chund h\u00fct schpaat (schpeet)<\/em>. Es wird heute sp\u00e4t.<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">ds n\u00e4chscht\u00e4<\/span> &#8211; <strong><span style=\"color: #3366ff;\">ds n\u00f6\u00f6chscht\u00e4<\/span> &#8211; <\/strong>(\u00f6rtlich) Ds n\u00f6\u00f6chscht\u00e4 Galti ischt gaar \u00e4s wilts. F\u00fcr die Reihenfolge gilt ds <strong>neechscht\u00e4<\/strong>. Jetz\u00e4 chund ds neechscht\u00e4 dran. Im neechscht\u00e4 Man\u00e4t.<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">zeig\u00e4<\/span> &#8211;<em>&nbsp;<\/em><strong><span style=\"color: #3366ff;\">z\u00e4ich\u00e4<\/span> &#8211;<\/strong><em>&nbsp;Schi hed m\u00e4 d Lismig g\u00e4z\u00e4ich\u00e4d. <\/em>Sie hat ihm das Gestrickte gezeigt<em>.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">z\u00fc\u00e4n\u00e4<\/span> &#8211; <strong><span style=\"color: #3366ff;\">zu\u00e4 tu\u00e4n<\/span> &#8211; <\/strong><em>I wil di T\u00fc\u00fcr zu\u00e4 tu\u00e4n. &#8230; <\/em>ins Schloss legen, aber: <em>di T\u00fc\u00fcr<\/em> <em>pschli\u00e4ss\u00e4. <\/em>Mit dem Schl\u00fcssel schliessen.<\/p>\n\n\n\n<p>Auch dies und mehr schmerzt in den Ohren: <\/p>\n\n\n<p><span style=\"color: #ff0000;\">Honig<\/span> &#8211; <strong><span style=\"color: #3366ff;\">Hung<\/span> <\/strong><br \/><span style=\"color: #ff0000;\">Butter<\/span> &#8211; <strong><span style=\"color: #3366ff;\">Schmalz<\/span> <\/strong><br \/><span style=\"color: #ff0000;\">fr\u00fc\u00e4n\u00e4r<\/span> &#8211; <strong><span style=\"color: #3366ff;\">fr\u00fc\u00e4r<\/span> <\/strong><br \/><span style=\"color: #ff0000;\">denki<\/span> &#8211; <strong><span style=\"color: #3366ff;\">d\u00e4ichi<\/span> <\/strong><br \/><span style=\"color: #ff0000;\">H\u00fc\u00fcsr<\/span> &#8211; <strong><span style=\"color: #3366ff;\">H\u00fc\u00fcschr<\/span><\/strong><br \/><span style=\"color: #ff0000;\">li\u00e4b\u00e4<\/span> &#8211; <strong><span style=\"color: #3366ff;\">g\u00e4\u00e4r\u00e4 han<\/span><\/strong><br \/><span style=\"color: #ff0000;\">Chloschters<\/span> &#8211; <strong><span style=\"color: #3366ff;\">Chloschtersch<\/span><\/strong><br \/><span style=\"color: #ff0000;\">Maladers<\/span> &#8211; <strong><span style=\"color: #3366ff;\">Malaadrsch<\/span><\/strong><br \/><span style=\"color: #ff0000;\">in\u00e4schliich\u00e4<\/span> &#8211; <strong><span style=\"color: #3366ff;\">iischliich\u00e4\/innrschliich\u00e4<\/span><\/strong><br \/><span style=\"color: #ff0000;\">iiprennt<\/span> &#8211; <strong><span style=\"color: #3366ff;\">iing\u00e4brennd<\/span><\/strong><br \/><span style=\"color: #ff0000;\">gw\u00f6\u00f6nt<\/span> &#8211; <strong><span style=\"color: #3366ff;\">ggwon\u00e4d<\/span><\/strong><br \/><span style=\"color: #ff0000;\">di Tochtr<\/span> &#8211; <strong><span style=\"color: #3366ff;\">di T\u00f6chtr<\/span><\/strong><br \/><span style=\"color: #ff0000;\">immer<\/span> &#8211; <strong><span style=\"color: #3366ff;\">albig<\/span><\/strong><\/p>\n\n\n<p><strong>Wilhelm Busch: Aufstrebend muss du dich bem\u00fchn, denn ohne M\u00fche sinkest du, der liebe Gott muss immer ziehn, dem Teufel f\u00e4llt&#8217;s von selber zu.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-black-color has-text-color\"><strong>\u00fcbrzi\u00e4n und \u00fcbrz\u00fc\u00fcg\u00e4<\/strong><br>Jetz ischt dr Himml \u00fcbrzog\u00e4, n\u00fcmm\u00e4 blau.<br>Hescht du diis Konto \u00fcbrzog\u00e4? Pitti au!<br>Und ds Ch\u00fcssi \u00fcbrzog\u00e4, wi\u00e4 das suubr ischt!<br>Ja, bin i s\u00e4lbr \u00fcbrzog\u00e4<br>mid Schtoff, mid Schoggi odr Mischt?<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"597\" src=\"https:\/\/walsermundart.ch\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Max-Moritz-im-Teig-bearb-2-1024x597.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-2234\" style=\"width:546px;height:318px\" srcset=\"https:\/\/walsermundart.ch\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Max-Moritz-im-Teig-bearb-2-1024x597.jpg 1024w, https:\/\/walsermundart.ch\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Max-Moritz-im-Teig-bearb-2-300x175.jpg 300w, https:\/\/walsermundart.ch\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Max-Moritz-im-Teig-bearb-2-768x448.jpg 768w, https:\/\/walsermundart.ch\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Max-Moritz-im-Teig-bearb-2.jpg 1235w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-black-color has-text-color\"><strong>Gang g\u00e4 schtimm\u00e4, bliib nid schtumm\u00e4!<\/strong><br>Am Sunntig ischt erscht grad \u00e4n Abschtummig gsin.<br>Ja, taarf m\u00e4 di freeg\u00e4, was hescht du den gschtumm\u00e4?<br>Gar n\u00fcd, den was h\u00e4tti s au f\u00fcr \u00e4 Sinn?<br>Wenn i schtumm bliib\u00e4 wil, gaani ggw\u00fcss nid g\u00e4 schtumm\u00e4.<br><\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"780\" height=\"461\" src=\"https:\/\/walsermundart.ch\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/schweigen-4-Kombi.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-5888\" style=\"width:435px;height:257px\" srcset=\"https:\/\/walsermundart.ch\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/schweigen-4-Kombi.jpg 780w, https:\/\/walsermundart.ch\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/schweigen-4-Kombi-300x177.jpg 300w, https:\/\/walsermundart.ch\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/schweigen-4-Kombi-768x454.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 780px) 100vw, 780px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><a href=\"https:\/\/walsermundart.ch\/\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"316\" height=\"173\" src=\"https:\/\/walsermundart.ch\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/pfeil-home-Snipp.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-6993\" style=\"width:135px;height:74px\" srcset=\"https:\/\/walsermundart.ch\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/pfeil-home-Snipp.jpg 316w, https:\/\/walsermundart.ch\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/pfeil-home-Snipp-300x164.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 316px) 100vw, 316px\" \/><\/a><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Horch, was kommt von draussen rein Zum Dialekt im Mittelschanfigg und im Mittelpr\u00e4ttigau Hier kann festgestellt werden, ob oder wie weit sich der eigene Dialekt&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-1514","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/walsermundart.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1514","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/walsermundart.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/walsermundart.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/walsermundart.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/walsermundart.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1514"}],"version-history":[{"count":73,"href":"https:\/\/walsermundart.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1514\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8796,"href":"https:\/\/walsermundart.ch\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1514\/revisions\/8796"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/walsermundart.ch\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1514"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}